रूपन्देही जिल्लामा व्यवसायिक क्षेत्रमा सक्रिय रहँदै आएका एजाज आलमले उद्योग व्यवसायमार्फत आफ्नो सार्वजनिक जीवनको आधार निर्माण गरेका हुन्। बुटवल औद्योगिक वातावरण विस्तार हुँदै गएको समयमा उनले उद्योग स्थापना, उद्यमशीलता प्रवर्द्धन तथा औद्योगिक सहकार्यमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरे।

व्यवसायिक नेतृत्व क्षमताका कारण उनी उद्योगीहरूको साझा संस्थाहरूमा क्रमशः नेतृत्व तहमा पुगे। रूपन्देही उद्योग संघको नेतृत्व सम्हाल्दा उनले उद्योगीहरूका साझा समस्या समाधान, औद्योगिक नीति सुधार तथा स्थानीय उत्पादन प्रवर्द्धनलाई प्राथमिकता दिएका थिए।

पछि उनी नेपाल उद्योग परिसंघ (CNI) लुम्बिनी प्रदेश अध्यक्ष बने। यस भूमिकामा उनले प्रदेशस्तरमा लगानी वातावरण सुधार, निजी क्षेत्र र सरकारबीच सहकार्य विस्तार तथा युवा उद्यमशीलता विकासमा विशेष जोड दिए।

उनको नेतृत्व क्षमता राष्ट्रिय स्तरमा झन् चर्चित बन्यो जब उनी नेपाल औद्योगिक क्षेत्र उद्योग महासंघको अध्यक्षमा निर्वाचित भए। औद्योगिक क्षेत्रका उद्योगीहरूको साझा आवाजका रूपमा काम गर्ने यस संस्थाको नेतृत्वले उनलाई राष्ट्रिय औद्योगिक नीतिसँग प्रत्यक्ष जोड्यो।

स्वास्थ्य सेवामा सामाजिक प्रतिबद्धता

एजाज आलमको पहिचान केवल उद्योगीसम्म सीमित छैन। स्वास्थ्य क्षेत्रमा उनले देखाएको सक्रियताले उनलाई समाजसेवी व्यक्तित्वका रूपमा स्थापित गरेको छ।

उनकै अगुवाइमा बुटवलमा गौतम बुद्ध सामुदायिक मुटु अस्पताल स्थापना तथा सञ्चालनमा आएको मानिन्छ। उक्त अस्पतालले लुम्बिनी प्रदेश तथा आसपासका जिल्लाका नागरिकलाई सुलभ र गुणस्तरीय मुटु उपचार सेवा उपलब्ध गराउने लक्ष्य लिएको छ।

काठमाडौं वा विदेश धाउनुपर्ने बाध्यता घटाउँदै स्थानीय स्तरमै विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने अवधारणालाई उनले प्राथमिकता दिएका थिए। स्वास्थ्य सेवा पहुँचलाई सामाजिक अधिकारका रूपमा हेर्ने उनको दृष्टिकोणले अस्पताललाई सामुदायिक मोडलमा सञ्चालन गर्ने सोच अघि बढाइएको बताइन्छ।

त्यसैगरी गौतमबुद्ध सामुदायिक स्वास्थ्य संस्थामार्फत स्वास्थ्य शिविर, उपचार सहुलियत तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन हुँदै आएका छन्। स्वास्थ्य क्षेत्रमा निजी क्षेत्रको सामाजिक उत्तरदायित्व प्रभावकारी रूपमा लागू गर्न सकिने उदाहरणका रूपमा उनको प्रयासलाई हेरिन्छ।

व्यवसाय र स्वास्थ्य क्षेत्रबाहेक एजाज आलम सामाजिक गतिविधिमा पनि उत्तिकै सक्रिय देखिन्छन्। शिक्षा सहयोग, स्वास्थ्य शिविर, विपन्न समुदाय सहायता तथा मानवीय अभियानमा उनको सहभागिता निरन्तर रहँदै आएको छ।

रोटरी लगायत सामाजिक संस्थामार्फत उनले सामुदायिक सेवा कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरेका छन्। प्राकृतिक विपद्, महामारी तथा सामाजिक संकटका समयमा राहत वितरण तथा सहयोग अभियानमा उनको सक्रिय भूमिका रहेको स्थानीयहरू बताउँछन्।

समाजसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध कायम राख्ने शैलीले उनलाई व्यवसायी मात्र होइन, समुदायसँग जोडिएको नेतृत्वका रूपमा चिनाएको छ।

राजनीतिमा औपचारिक प्रवेश

दीर्घ समय उद्योग तथा सामाजिक क्षेत्रमा सक्रिय रहेपछि एजाज आलमको राजनीतिक यात्रा औपचारिक रूपमा अघि बढ्यो। नेकपा (एमाले) ले प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि तयार पारेको समानुपातिक बन्द सूचीमा रूपन्देहीबाट उनको नाम समावेश गरिएको छ।

समावेशी प्रतिनिधित्वलाई प्राथमिकता दिने पार्टी रणनीतिअनुसार मुस्लिम समुदायको प्रतिनिधित्वका रूपमा उनलाई उम्मेदवार बनाइएको विश्लेषण गरिन्छ। उनी एमाले लुम्बिनी प्रदेश कमिटी सदस्यका रूपमा पार्टी संगठनमा पनि सक्रिय रहँदै आएका छन्।

निजी क्षेत्रको अनुभवलाई नीति निर्माण तहसम्म पुर्‍याउने उद्देश्यसहित उनको राजनीतिक यात्रा अघि बढेको देखिन्छ।

उद्योगी–राजनीतिज्ञको नयाँ पहिचान

नेपालको राजनीतिमा उद्योग क्षेत्रबाट आउने नेतृत्व संख्या सीमित रहेको अवस्थामा एजाज आलमको उपस्थितिलाई फरक दृष्टिले हेरिएको छ। उद्योग सञ्चालनको व्यवहारिक अनुभव, रोजगारी सिर्जना सम्बन्धी बुझाइ तथा लगानी वातावरणका चुनौतीबारे प्रत्यक्ष ज्ञान भएकाले नीति निर्माणमा उनको भूमिका प्रभावकारी हुन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

विशेषगरी औद्योगिक नीति सुधार, लगानीमैत्री वातावरण निर्माण, उत्पादन वृद्धि तथा निजी क्षेत्र–सरकार सहकार्यका विषयमा उनले आवाज उठाउने अपेक्षा गरिएको छ।

“म उद्योग क्षेत्रबाट आएको मान्छे भएकाले देशको आर्थिक विकास उत्पादन र रोजगारीसँग जोडिएको हुनुपर्छ भन्ने मेरो स्पष्ट विश्वास छ,” समानुपातिक सांसद बनेपछि आफ्नो प्राथमिकताबारे उद्योगी तथा समाजसेवी एजाज आलम भन्छन्। उनका अनुसार संसदमा पुगेपछि उद्योगमैत्री नीति निर्माण, लगानी वातावरण सुधार र युवा उद्यमशीलता प्रवर्द्धनलाई विशेष प्राथमिकता दिने योजना छ। “नेपालमा उद्योग सञ्चालन गर्न सहज वातावरण बनाउन सके मात्रै रोजगारी सिर्जना हुन्छ र युवाहरू विदेशिन बाध्य हुँदैनन्,” उनी भन्छन्।

स्वास्थ्य क्षेत्र पनि आफ्नो मुख्य कार्यसूचीमा रहेको उनले बताएका छन्। “स्वास्थ्य सेवा पहुँच धनी–गरिब सबैका लागि समान हुनुपर्छ। राजधानी केन्द्रित स्वास्थ्य सेवा प्रदेश र स्थानीय तहसम्म विस्तार गर्न आवश्यक छ,” आलमको भनाइ छ। सामुदायिक मोडलमा स्वास्थ्य संस्था सञ्चालनको अनुभवलाई राष्ट्रिय नीतिमा रूपान्तरण गर्ने उनको लक्ष्य रहेको छ।

उनी थप्छन्, “उद्योगले अर्थतन्त्र चलाउँछ र स्वास्थ्यले समाजलाई सुरक्षित बनाउँछ। यी दुई क्षेत्रलाई सँगै बलियो बनाउन सके मात्रै समृद्ध नेपाल निर्माण सम्भव हुन्छ।” संसदमार्फत निजी क्षेत्र, स्वास्थ्य सेवा र सामाजिक उत्तरदायित्वलाई जोड्ने नीतिगत पहल गर्ने प्रतिबद्धता उनले व्यक्त गरेका छन्।

समावेशी प्रतिनिधित्वको सन्देश

नेपालको बहुसांस्कृतिक समाजमा विभिन्न समुदायको प्रतिनिधित्व राजनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिन्छ। मुस्लिम समुदायबाट उदाएका उद्योगी नेता राष्ट्रिय राजनीतिमा अगाडि आउनु समावेशी लोकतन्त्रको अभ्यास सुदृढ हुँदै गएको संकेतका रूपमा लिइएको छ।

आलमले आफ्नो सार्वजनिक अभिव्यक्तिमा विकास, आर्थिक समृद्धि र सामाजिक सद्भावलाई प्राथमिकता दिने बताएका छन्। उनको धारणा अनुसार राजनीति प्रतिस्पर्धाभन्दा सेवा र विकासको माध्यम हुनुपर्छ।

समानुपातिक सांसद उम्मेदवारका रूपमा अगाडि बढिरहेका एजाज आलमका लागि अबको यात्रा नयाँ परीक्षणको चरण हो। उद्योगीको अनुभवलाई नीतिगत सुधारमा रूपान्तरण गर्न सक्नु, स्वास्थ्य क्षेत्रमा देखिएको सामाजिक प्रतिबद्धतालाई राष्ट्रिय स्तरमा विस्तार गर्नु तथा जनअपेक्षालाई सम्बोधन गर्नु उनका प्रमुख चुनौती हुनेछन्।

लुम्बिनी प्रदेश औद्योगिक हबका रूपमा विकास हुँदै गएको सन्दर्भमा उद्योगमैत्री नीति निर्माणमा उनको भूमिका कत्तिको प्रभावकारी हुन्छ भन्ने विषय आगामी दिनमा मूल्याङ्कन हुनेछ।

बुटवलका उद्योगी एजाज आलमको यात्रा व्यवसायबाट समाज हुँदै राजनीतिसम्म पुगेको प्रेरणादायी कथा हो। उद्योग विकास, स्वास्थ्य सेवा विस्तार र सामाजिक उत्तरदायित्वलाई समान रूपमा अघि बढाउँदै उनले आफूलाई बहुआयामिक नेतृत्वकर्ताका रूपमा स्थापित गरेका छन्।

अब समानुपातिक सांसद उम्मेदवारका रूपमा उनको राजनीतिक यात्राले कस्तो दिशा लिन्छ भन्ने विषयले उनको सार्वजनिक जीवनको आगामी अध्याय निर्धारण गर्नेछ। निजी क्षेत्रको अनुभवलाई सार्वजनिक नीतिमा रूपान्तरण गर्न सके उनले उद्योगी–राजनीतिज्ञको सफल उदाहरण स्थापित गर्ने सम्भावना देखिन्छ।