मदन भण्डारी राजमार्ग अन्तर्गत गुल्मीको तम्घासदेखि सिमलटारीसम्म निर्माण सम्पन्न भएका पक्की पुलहरूले स्थानीय जनजीवनमा ठोस परिवर्तन ल्याएका छन् । वर्षौंदेखि जोखिमपूर्ण खोला पार गर्दै यात्रा गर्न बाध्य नागरिक अहिले सुरक्षित सडक सञ्जालको अनुभव गर्न थालेका छन् ।
यो सडक खण्डमा पुल अभावकै कारण वर्षायाममा यातायात बारम्बार अवरुद्ध हुन्थ्यो । सवारी साधन खोलामै अड्किने, पल्टिने वा बाढीले बगाउने जोखिम सामान्यजस्तै बनेको थियो । विद्यार्थी विद्यालय पुग्न कठिनाइमा पर्थे भने बिरामीलाई समयमै अस्पताल पुर्याउन सकिने अवस्था थिएन । अहिले भने पक्की पुल निर्माणपछि यात्रा समय घटेको छ र गुल्मी तथा छिमेकी जिल्लाबीचको आवागमन सहज बनेको छ । स्थानीय कृषकहरूले उत्पादन बजारसम्म छिटो पुर्याउन थालेका छन्, जसले ग्रामीण अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव देखिन थालेको छ ।
चार पक्की पुल : कहाँ कति लागत ?
तम्घास–सिमलटारी सडक खण्डमा एकैपटक चारवटा प्रमुख पक्की पुल निर्माण गरिएको हो। मदन भण्डारी राजमार्ग आयोजना कार्यालयका अनुसार निर्माण भएका पुलहरू यस प्रकार छन्—
फुलबारी खोला पुल – लागत करिब ३३ करोड २६ लाख ८० हजार रुपैयाँ
घमिर खोला पुल – लागत करिब ३ करोड १३ लाख रुपैयाँ
हुलाके खोला पुल – लागत करिब ५ करोड ७९ लाख रुपैयाँ
धनार्जी खोला पुल – लागत करिब ७ करोड ४८ लाख रुपैयाँ
यी पुलहरूको निर्माण विभिन्न निर्माण कम्पनीहरूले गरेका हुन्। फुलबारी र घमिर खोला पुल पन्थ कन्स्ट्रक्सन सर्भिसले निर्माण गरेको हो भने हुलाके र धनार्जी पुल सुनिल समिर कन्स्ट्रक्सन सर्भिसले निर्माण सम्पन्न गरेको आयोजना कार्यालयले जनाएको छ।
यस बाहेक तम्घास–सिमलटारी खण्डमै रहेको अर्को महत्वपूर्ण पुल निर्माणको ठेक्का सन् २०१६ मा एलाइट कन्स्ट्रक्सन प्रा.लि., काठमाडौंसँग करिब १४ करोड ६७ लाख रुपैयाँ लागतमा सम्झौता गरिएको थियो। विभिन्न प्रशासनिक र बजेटीय कारणले ढिलाइ भए पनि अन्ततः परियोजना सम्पन्न भई सञ्चालनमा आएको हो।
ढिलाइ, आलोचना र अन्ततः सफलता
यी पुलहरू समयमै नबन्दा स्थानीयले लामो समयसम्म सास्ती खेप्नुपरेको थियो। सम्झौता अवधि सकिँदा पनि काम पूरा नभएपछि जनप्रतिनिधि र आयोजना कार्यालयमाथि आलोचना बढेको थियो। तर पछिल्ला वर्षहरूमा निर्माणले गति पाएपछि चारै पुल क्रमशः सम्पन्न भएका हुन्। पुल निर्माणसँगै २८ किलोमिटर लामो तम्घास–सिमलटारी सडक कालोपत्रे भएपछि यात्राको स्वरूप नै बदलिएको स्थानीयहरू बताउँछन्।
घमिर खोलामा पुल नहुँदा यसरी सास्ती भोग्दै आएका थिए सर्वसाधरणहरु । फाईल तस्वीर
गोकर्ण विष्टको पहल : योजनादेखि कार्यान्वयनसम्म
स्थानीय राजनीतिक तथा विकास वृत्तमा यो परियोजनालाई अघि बढाउन नेकपा (एमाले) का उपाध्यक्ष गोकर्ण विष्टको विशेष पहल निर्णायक मानिन्छ। मदन भण्डारी राजमार्गलाई राष्ट्रिय प्राथमिकता आयोजनाका रूपमा स्थापित गर्न, बजेट सुनिश्चित गर्न र लामो समय रोकिएको पुल तथा सडक योजनालाई पुनः सक्रिय बनाउन उनले निरन्तर पहल गरेको स्थानीय अगुवाहरूको भनाइ छ। योजना पुनर्संरचना, मन्त्रालयस्तरीय समन्वय तथा निर्माण प्रक्रियालाई गति दिने कार्यमा उनको भूमिका उल्लेखनीय रहेको बताइन्छ।
विकाससँगै बढ्दो आर्थिक सम्भावना
पुल निर्माणपछि इस्मा, धुर्कोट, मदाने, मालिका लगायत पश्चिम गुल्मीका बस्तीहरू प्रत्यक्ष लाभान्वित भएका छन्। सडक पहुँच सहज भएपछि होटल, ग्यारेज, डेरी, तरकारी खेती र साना व्यवसाय विस्तार हुन थालेका छन्। व्यापारिक गतिविधि बढ्दै जाँदा यो क्षेत्र भविष्यमा क्षेत्रीय आर्थिक केन्द्र बन्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
तम्घास–सिमलटारी पक्की पुलहरू केवल भौतिक संरचना होइनन्, ती ग्रामीण विकास, सुरक्षित आवागमन र आर्थिक सम्भावनाको आधारस्तम्भ बनेका छन्। लामो प्रतीक्षा, प्रशासनिक जटिलता र निर्माण ढिलाइ पार गर्दै सम्पन्न भएको यो परियोजनाले स्पष्ट सन्देश दिएको छ—दृढ राजनीतिक पहल, योजनाबद्ध लगानी र स्थानीय आवश्यकताको संयोजन हुँदा विकासले वास्तविक रूपमा जनताको जीवन बदल्न सक्छ। मदन भण्डारी राजमार्गको यो खण्ड अब गुल्मीको विकास यात्रामा नयाँ अध्यायका रूपमा स्थापित भएको छ।
