बुटवल । ७७ हजार शाक्यको सामूहिक बध भएको स्थलका रुपमा मानिएको कपिलवस्तु नगरपालिका वडा नम्बर ९ सगरहवा यतिबेला आन्तरिक एवं बाह्य पर्यटकको पर्खाइमा रहेको छ । जगदिसपुर ताल नजिकै रहेको यो ऐतिहासिक स्थल अहिले पनि ओझेलमा परेको छ ।
शाक्यमुनी बुद्धको जीवनको उतारार्धतिर कोशाला राज्यका राजा विरुढकले प्रतिशोधका कारण कपिलबस्तु राज्यका शाक्यहरुको बध गरेको स्थानका रुपमा सगरहवालाई चिनिन्छ ।
संरक्षण विहिन अवस्थामा रहेको र नजिकै मानवनिर्मित जगदिशपुर तालसंग जोड्दै पर्यटक आर्कषित गर्नुपर्ने आवाज बेला बेलामा उठिरहेपनि परिणामुखी कार्य भने हुन सकिरहेको छैन् ।
लुम्बिनी विकास कोषले समेत केही औपचारिक कार्य मात्र गरेर सगरहवाको विकास हुन नसक्ने स्थानिय अर्जुन थारुले बताए ।
लुम्बिनी विकास कोषका कोषाध्यक्ष सिद्धिचरण भट्टराई (ढुण्डिराज) ले पुरातात्विक महत्व उजागर गर्दै पर्यटन प्रर्वद्धन गर्ने गरि मूर्तीकला कार्यशाला गत हप्ता गरेको र कोषले सो क्षेत्रको प्रबद्र्धनका लागि अन्य कार्यहरुलाई पनि अगाडि सारेको बताए ।
सगरहवामा सन १८९७ मा नेपाल सरकारको तर्फबाट डा. फुरहरद्धारा गरिएको उत्खनन अन्वेषणमा ठूलो र वर्गाकार स्तुपको चारै दिशामा ससना स्तुपा र १७ वटा ठूला स्तुपा एंव मुख्य स्तुपाभित्र हुड्डी, सुन, चांदी, क्रिस्टल तथा रुवी लगायतका सामाग्री भेटिएको थियो ।
सगरहवामा ३ हजार बर्षअघिका पुरातात्विक बस्तुहरुको संरक्षण गर्ने गरि विकास कोष र पुरातात्व विभागले काम गर्नुपर्ने स्थानियहरु बताउंछन् ।
