लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालको भवन निर्माणका लागि १ अबर ८० करोड विनियोजन लुम्बिनीले ल्यायो ३८ अर्ब ९७ करोडको बजेट लुम्बिनी प्रदेश सरकारले आज बजेट ल्याउँदै प्रीमो एजुकेसन एण्ड भिसा सर्भिसेजको ब्राण्ड एम्बेसडरमा देब खनाल नियुक्त १५ दिने ब्रेल लिपी सिप विकास तालिम लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयको रजिष्ट्रारमा आचार्य नियुक्त एमाले गुल्मीको अध्यक्षमा बालसिंह काउछा निर्वाचित लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा असार १ गतेदेखि अनलाइन टिकेट सेवा बुटवलको थाइरो ल्याबमा कामना सेवा विकास बैंकका ग्राहकलाई २० प्रतिशत छुट एमाले गुल्मीमा नेतृत्वका लागि बिहानैबाट मतदानको तयारी                
समाचार :

दूधमा भन्दा १० गुणा बढी क्याल्सियम, पालुंगाेमा भन्दा २६ गुणा बढी आइरन

केही वर्षअघि बाँझो रहेको बगर अहिले हरियाली छ । एक  युवाले शीतल चिनी खेती सुरु गरेसँगै शुद्धोधन गाउँपालिका-१ को बगरमा हरियाली छाएकाे हाे ।

रुपन्देहीको शुद्धोधन गाउँपालिका-१ मा एकीकृत अर्ग्यानिक कृषि फार्म स्थापना गरेर झविन्द्रप्रसाद पौडेलले शीतल चिनीको खेती गर्दै आएका छन् । तीन बर्षअघिदेखि सञ्चालनमा आएको यो फार्मले खेती सुरु गरेकै वर्षदेखि आम्दानी गर्दै आएको छ । शीतल चिनी भनेर चिनिने (मोरिंगा) खेती यो प्रदेशकै ठूलो खेती हो ।

तीन बिघा क्षेत्रफलमा पौडेलले शीतल चिनीको खेती गर्दै आएका छन् । यो एक प्रकारको जडीबुटीयुक्त खेती हो । लगानी गरेकै वर्षबाट आम्दानी गर्न सकिने शीतल चिनीबाट तीन वर्षमै पूर्ण रुपमा उत्पादन लिन सकिने फार्म सञ्चालक पौडेलको भनाइ छ ।

ससानो बिरुवाका रुपमा बढ्ने यसका हाँगाहरु काटेर पात जम्मा गरिन्छ र प्रशोधनका लागि बिक्री गरिन्छ । यसको पातबाट बन्ने धुलोबाट धेरै प्रकारका औषधि बन्ने उनी बताउँछन् ।

किलो कै ५५० रुपैयाँ

शीतल चिनी बलौटे माटोमा धेरै सप्रिन्छ । प्रशोधनकर्ताले  प्रतिकिलो ५ सय ५० का दरले खेतबाट नै उठाउने गरेका छन् ।

रुपन्देहीमा अहिले उत्पादन भइरहेको शीतल चिनी पीकेएमवान जातको हो । तीन बिघा क्षेत्रफलमा १० लाख रुपैयाँ लगानीबाट शीतल चिनीको खेती पौडेलले सुरु गरेका हुन् ।

सुरुमा यस क्षेत्रमा तल चिनी उत्पादन भए पनि प्रशोधन गरी बिक्री गर्न रुपन्देही बाहिर पठाउनुपर्ने बाध्यता भए पनि अहिले बुटवल १२ तामनगरमा सुधा सञ्जीवनी शीतल चिनी उद्योग स्थापना भएको छ ।

शीतल चिनी (माेरिंगा) के हो ?

माेरिंगा (मुनगा) नेपालको तराई  तथा मध्य पहाडमा छिटो तयार हुने बिरुवा हो । मानव शरीरलाई आवश्यक पर्ने ९० भन्दा बढी किसिमको पोषण तत्त्व र ४६ किसिमका एन्टी अक्सिडेन्ट यो बिरुवाबाट बन्ने औषधिमा पाइन्छ ।

लिची र आँप हुने ठाउँमा सजिलै लगाउन सकिने यो बिरूवा बलौटे माटोमा पनि सप्रन्छ । यसलाई मानव खाद्य पदार्थ, औषधि, रंग, घाँस तथा पानी शुद्धीकरणमा प्रयोग गरिन्छ ।

यो विभिन्न देशमा विभिन्न नामले चिनिन्छ । यसलाई ड्रम पिट्ने लठी जस्तो भएकोले अंग्रेजीमा ड्रम स्टिक भनिन्छ भने जराको गन्ध मूलाको जस्तो भएकोले होर्सर्‍याडिस पनि भनिन्छ ।

दक्षिणी भारतमा माेरिंगा, नेपालको  तराईमा सोहजन, सहजन, मुन्गा र पहाडमा शीतल चिनी नामले चिनिन्छ । यसका विभिन्न प्रजातीमध्ये माेरिंगा ओलिफेरा बढी लाभदायक तथा चमत्कारी मानिन्छ ।

यस्ता छन् विशेषता

यसको पातमा गाँजरमा पाइने भिटामिन ए (बिटाकेरोटिन) भन्दा १० गुणा बढी, सुन्तलामा भन्दा सात गुणा भिटामिन सी, दूधमा भन्दा १० गुणा बढी क्याल्सियम, पालुंगाेमा भन्दा २६ गुणा बढी फलाम, गहुँमा भन्दा  १५ गुणा बढी फाइबर, अण्डामा भन्दा ३ गुणा तथा गाईको दूधमा भन्दा २ गुणा बढी प्रोटिन, रायोमा भन्दा ३ गुणा बढी भिटामिन ई र केरामा भन्दा १५ गुणा बढी पोटासियम पाइन्छ ।

तिनाउ न्युज

तिनाउ न्युज डटकम बुटवल बाट प्रकाशित हुने अनलाइन पत्रिका हो !

लेखक बाट थप

प्रतिक्रिया दिनुहोस !

सम्बन्धित समाचार