फागुन १० गतेदेखि पाँच दिनसम्म बुटवल मण्डपमा सञ्चालन गरिने राष्ट्रिय प्राङ्गारिक कृषि मेलामा ११ र १२ गते दुई दिन बाली परीक्षण शिबिर राखिने छ । त्यस्तै ११, १२ र १३ गते तीन दिन माटो परीक्षण शिबिर सञ्चालन गरिने संघका महासचिव मुक्तिप्रसाद अधिकारीले जानकारी दिए ।

कृषि विकास निर्देशनालयकी अधिकृत आशा भण्डारीका अनुसार बाली संरक्षण प्रयोगशाला खजुरा बाँके र राष्ट्रिय गहुँबाली अनुसन्धान कार्यक्रम भैरहवाको व्यवस्थापनमा बाली परीक्षण शिबिर सञ्चालन गरिने छ ।

त्यस्तै माटो तथा मल प्रयोगशाला खजुरा बाँकेको घुम्ती माटो परीक्षण प्रयोगशाला (मोवाईल भ्यान) को टोलीले किसानले ल्याएको माटो परीक्षण गर्नेछ ।

माटोको नमुना कसरी संकलन गर्ने ?

माटो परीक्षणको लागि नमुना संकलन गर्दा अन्न र तरकारी तथा फलफूलको लागि छुट्टा छुट्टै विधिको प्रयोग गर्नुपर्दछ । अन्न र तरकारी बालीको लागि माटोको नमुना संकलन गर्दा एकै प्रकारको माटो भएको जमिनबाट एउटा नमुना तयार गर्नुपर्दछ । एउटा माटोको नमुना तयार गर्न एक रोपनीबाट कम्तिमा ५ ठाउँबाट नमुना लिनुपर्दछ । प्रत्येक ठाउँमा १५ देखि २० सिन्टीमिटर भि आकारको गहिरो खाल्डोमा माथिदेखि तलसम्म एकै लेवलको माटो निकाल्नु पर्दछ ।

त्यसपछि सबै नमुनालाई एकैठाउँमा मिसाएर रामो संग मोल्नुपर्दछ । उक्त माटोमा रहेको ढुंगा तथा झारपात हटाउने र गोलाकारमा राख्नु पर्दछ । त्यसलाई चार भागमा लगाउने र आमनेसामनेका २ भार हटाउनु पर्दछ । संकलन गरिएको नमुना माटो आधा किलो नहुँदासम्म यहि प्रकिया अपनाउनु पर्दछ । त्यसरी रहेको शेस भागलाई परीक्षणको लागि ल्याउन पनि उनले आग्रह गरे।

त्यसैप्रकारले फलफूलको माटोको नमुना संकलन गर्दा फरक किसिमका माटो भएको जमिनबाट छुट्टाछुट्टै नमुना तयार पार्नु पर्दछ । छनौट गरिएको जमिनबाट कम्तिमा एउटा ३ फिट गहिराईको खाडल खन्नुपर्दछ । उक्त खाडलमा १, २ र ३ फिटको गहिराईमा चिनो लगाउनु पर्दछ । त्यसरी चिनो लगाएको अनुसार १ फिटसम्म, १ देखि २ फिट र २ देखि ३ फिट सम्मको संकलन गरिएको नमुना छुट्टाछुट्टै भाडोमा राख्नु पर्दछ ।

यसरी छुट्टाछुट्टै संकलन गरिएको माटोलाई छुट्टाछुट्टै ४ भाग लगाई आमनेसामनेको २ भाग हटाई बाँकी २ भाग राख्नुपर्दछ । यसलाई पनि आधा किलो नहुँदा सम्म यो प्रक्रिया दोहोर्याउनु पर्दछ । यसरी तयार गरिएको नमुनालाई किसानको नाम ठेगाना, जमिनको विवरण तथा गहिराई खुलाई परिक्षणको लागि ल्याउनु पर्ने उनले बताए ।